Een zomer vol gesprek over goed wonen in toekomstig Haven, ook als je zorg nodig hebt

De hele zomerperiode was er in het pop-up atelier in het lege winkelpand op de hoek van de markt van alles gaande over de toekomst van Haven. Zo waren er onder meer leerlingen van de Meergronden, een groep vrouwen, corporatiedirecteuren, marktbezoekers, gemixte groepen Havenaren en veel professionals. In het totaal gaven zo’n 150 mensen input.

Er werd gesproken over één vraag: hoe moet Haven in de toekomst zijn als je er goed wilt wonen, ook als je thuis zorg nodig hebt omdat je een keer langer ziek, herstellend, of gewoon oud bent? En het bleek nooit alleen maar over wonen en zorg te gaan, maar eigenlijk altijd over: hoe is een wijk voor iedereen fijn om te wonen en ben je voldoende met elkaar verbonden om elkaar over en weer op te vangen? En de antwoorden op die vragen gingen over de woningen, over voorzieningen, over sociale betrokkenheid, over groen, over eigen initiatieven, over winkels en het centrum etc.

34386743043_34a5a8a47b_b 35031019982_739c9d1690_b

Vijf teams, twee winnaars

Haven heeft vernieuwing nodig. En eind 2016 deed de kans zich voor om innovatieve ideeën uit heel het land naar Haven te halen door gebruik te maken van Prijsvraag Who Cares. Deze prijsvraag organiseerde de Rijksbouwmeester rond het thema ‘nieuwe vormen van samen-leven, ook als je zorg nodig hebt’. In mei werden voor Almere Haven vijf teams geselecteerd uit bijna 40 inzendingen. Zij werkten gedurende de zomer hun plan uit, mede door gesprek met vele Havenaren. Eind oktober maakte Rijksbouwmeester Floris Alkemade bekend dat Haven zich mocht prijzen met vijf waardevolle plannen en een gedeelde eerste prijs voor twee teams.

En nu?

Belangrijke partijen in Haven zoals de gemeente, corporaties, Woonzorg Nederland bekijken nu allemaal hoe ze de plannen, en zeker die van de prijswinnaars, het beste voor Haven kunnen gebruiken. Ze hebben daarin twee overwegingen: hoe kunnen we Haven het beste vernieuwen na 40 jaar, en: welke nieuwe vormen van samen-leven (ook als je zorg nodig hebt), kunnen we creëren? Met elkaar nemen deze partijen een besluit welke initiatieven ze willen financieren en laten realiseren. De winnaars krijgen van de gemeente in ieder geval een opdracht om eerste stappen te zetten; dat is het prijzengeld. En dan is het zaak om te kijken hoe de plannen écht kunnen worden uitgevoerd: hebben de plannen nog aanvulling nodig, wordt slechts een gedeelte uit een plan gebruikt, kan een plan worden gerealiseerd op een andere locatie (locaties in de plannen zijn niét definitief), wordt een plan geadopteerd door één partij etc.? De bewoners en ondernemers in Haven worden bij alle uitwerking betrokken, omdat de gegeven input tijdens de zomerperiode als heel waardevol werd gezien.

Wat hebben de teams voorgesteld?

Expeditie Haven –winnaar-: het team, onder leiding van bureau VRBLDNG beoogt een gebiedsvernieuwing voor de eerste samenredzame wijk van Nederland en stelt voor om eventueel te starten met een gebied rond het pand De Overloop. Zij zien dat er een vier pijlers zijn waarop zo’n gebiedsvernieuwing moet rusten: een programmatische visie over zorgbestendigheid, een ruimtelijke visie, een specifieke proces-aanpak en de buurtcoöperatie als organisatievorm. Het team wil aan de slag met de gezamenlijke stakeholders. De gemeente bekijkt hoe het voorstel zich het beste kan verhouden tot een noodzakelijke gebiedsvisie. In het team zitten al drie stakeholders uit Haven: Woonzorg Nederland, Zorggroep Almere en De Schoor.

BloemkoolBurenbond en Hedendaagse Hofjes –winnaar-: dit team, geleid door een architect Peter van Assche en wijkontwikkelaar Bart Lammers, stelt nieuwe hofjes voor in de binnenring van Haven en geeft een paar suggesties voor mogelijke lokaties. Deze hofjes hebben een eigentijdse vorm en architectuur, gebaseerd op het aloude principe van een hof. Het zijn buurtcoöperaties die eigenaar zijn van deze hofjes en deze hofjes zijn voor ‘gewone’ huishoudens, maar ook voor huishoudens waar zorg nodig is. Het team bekijkt of er bewoners in een coöperatie verenigd kunnen worden. De gemeente gaat met het team in gesprek over de gesuggereerde lokaties en het idee voor een nieuwbouwhof.

Het rijtjeshuis past de zorg: TEKTON architecten en Triade hebben de handen ineen geslagen. Zij maakten profielen van huishoudens waar zorg nodig is, en bedachten daarvoor flexibele en duurzame verbouwingen, en inzet van HomeCare. Bovendien stelden zij een aantal ingrepen in de openbare ruimte voor die kwaliteit zouden toevoegen aan Haven. Zij hadden hun voorstel ontwikkeld op De Werven.

Prachtdorp: dit in Haven gewortelde team onder leiding van IS Maatwerk, stuurde twee voorstellen in. Het eerste voorstel is een belevingszone tussen de Overloop en de Meergronden die bewoners en professionals uitwerken met een veelheid aan ideeën uit een zogenaamde Inspiratiekist. Het andere voorstel is een zogenoemde Hofevolutie, waar samen met bewoners en professionals, een bestaand hof toekomstbestendig wordt gemaakt met b.v. inzet van Havenaartjes, een wijkbedrijf, een website die zorg op afstand biedt, nieuwe woonvormen en een energiecoöperatie. Het team zet Community Planning in als snel en interactief proces om zowel een integrale gebiedsvisie als deze twee ideeën uit te werken.

The Commons: dit team van architect Maarten van Tuijl en zorgstrateeg Jasper Klapwijk werkte een idee uit om de Schoolwerf te transformeren tot een duurzaam meergeneratiehof door toevoeging van jongeren- en ook seniorenwoningen en uitbreiding van sommige bestaande woningen, en toevoeging van enkele gedeelde functies. Het team werkte een sluitende business case uit op basis van vier op te richten coöperaties voor: energie, wonen, zorg en buurtfuncties.